Białystok

Białystok to stolica województwa podlaskiego. Jest największym miastem regionu północno –wschodniego Polski. Nie powinno jednak nikogo to zrażać. W tym artykule spróbujemy udowodnić, że większe miasta, tu głównie Białystok też świetnie nadają się na zwiedzanie.

Białystok to interesujące przyrodniczo miasto. Zaręczamy, że jego klimat w niczym nie przypomina klimatu wielkich miast. Około 32% jego powierzchni zajmują tereny zielone. Parki i skwery oraz 1779 ha lasów znajdujących się w granicach miasta tworzą specyficzny i zdrowy mikroklimat. Białystok leży w pobliskim sąsiedztwie dwóch rezerwatów przyrody oraz Narwiańskiego Parku Narodowego.

Białystok wyróżnia wiele budynków renesansowych, gotyckich, klasycystycznych oraz eklektycznych. Wśród najważniejszych i najpiękniejszych zabytków należy wymienić wiele budynków sakralnych, ale także pałace, stare kamienice i fabryki. Jest co zwiedzać. Poniżej prezentujemy krótkie opisy najciekawszych miejsc.

- Stary Kościół Farny - ul. Rynek Kościuszki. Jest to budowla późnorenesansowa z wnętrzem barokowym. Nad drzwiami wejściowymi widnieje piękny zabytkowy portal

- Archikatedra białostocka – usytuowana tuż obok Starego Kościoła Farnego. Jest to świątynia neogotycka wzniesiona w latach 1900 – 1905. Budowla zachwyca swoimi rozmiarami oraz ciekawą historią. W rzeczywistości bowiem katedra ta jest tylko przybudówką Starej Farny. Ominięto w ten sposób obowiązujący wówczas carski zakaz budowy nowej świątyni katolickiej. Archikatedra dziesięciokrotnie przerasta swoją wielkością stary kościół. Czerwona cegła i dwie strzeliste wieże są elementami najbardziej charakterystycznymi dla tej budowli.

- Kościół św. Rocha – wzniesiony na wzgórzu z 83 – metrową wieżą jest najciekawszym przykładem modernizmu w polskiej architekturze sakralnej. Świątynia została wybudowana w latach 1927 -1940 jako pomnik niepodległości. Postawiona jest na planie ośmiokąta, do którego boków przylegają prezbiterium, zakrystia i dwie kaplice. Charakterystycznym komponentem w budowie świątyni jest symbol gwiazdy umieszczony we wszystkich elementach: dekoracji, cięciach w betonie, stropach i pilastrach. Strzelista wieża jest wykończona 3- metrową figurą Matki Boskiej, u stóp której umieszczona jest piastowska korona. Kościół jest otoczony murem przypominającym wały obronne z czterema narożnymi wieżyczkami. Na murze od ul. Lipowej widoczna jest duża rzeźba Chrystusa Dobrego Pasterza. Wnętrze przyciąga niezwykłą symetrycznością i dokładnością każdego z elementów. Motyw gwiazdy jest widoczny nawet w kratkach bram.

- Sobór św. Mikołaja Cudotwórcy – jest to cerkiew katedralna mieszcząca się przy ul. Lipowej 15. Została wzniesiona w XIX w., jej wnętrze ma charakter bizantyjski. Nad wejściem znajduje się wieża z pięcioma dzwonami.

- Pałac Hasbacha – ul. Dojlidy Fabryczne 23. Pierwotnie była to rezydencja właściciela tkalni Ervina Hasbacha. Pałacyk został wzniesiony w latach 80. XIX w. Jego wnętrze skrywa oryginalne piece i kominki.

- Pałac Rüdigerów (Lubomirskich) – neoklasycystyczna budowla powstała w połowie XIX w. Znajduje się w dzielnicy Dojlidy, obecnie jest siedzibą Wyższej Szkoły Administracji Publicznej. Wokół pałacu rozpościera  się piękny ogród.

- Zespół pałacowo – parkowy Branickich – najcenniejszy zabytek Białegostoku, zwany także Wersalem Podlasia, Wersalem Północy czy także Polskim Wersalem. Jest to jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej. Ta późnobarokowa architektura powstała na podbudowie zamku Wiesiołowskich w latach 1691 – 1697. Podczas przebudowy pałacu zmieniono również charakter ogrodu – obok parku francuskiego założono park angielski. Ogród urządzała Izabela Poniatowska. Dziś ma on powierzchnię ok. 9,7 ha. i znajduje się w obrębie ulic; Legionowej, Akademickiej i dalszego przedłużenia terenów zielonych miasta - parku Planty. Park wokół rezydencji jest usytuowany na dwóch parterach (poziomach): górnym i dolnym. Wynika to z ukształtowania terenu. Część górna ogrodu miała kształt regularnego czworoboku i stykała się bezpośrednio z pałacem. Był to ogród francuski charakteryzujący się licznymi fontannami i klombami. Nieco inaczej prezentowała się część angielska parku – altanki, pawilony, promenady, bulwary ozdobione pomnikami, posągami, sadzawkami. Podział parku na ogród górny i dolny, z rozwiniętym systemem wodnym oraz zespołem kamiennych rzeźb zachował się do dziś. Niezwykle przyjemnie spaceruje się aleją główną, wzdłuż której urządzono osiem bukszpanowych, strzyżonych parterów dywanowych, wysypywanych białym i czerwonym piaskiem. Aleję zdobią także ustawione na postumentach kamienne rzeźby. Ta spacerowa ścieżka kończy się mostem flankowanym. Na terenie parkowo - pałacowym znajdują się także:

· pozostałości ze starego drzewostanu (1 200 drzew) - 24 lipy, 26 wiązów i 5 jesionów,

· 24 pomniki

· 4 fontanny

· para sfinksów na cokołach.

Ogród jest niezwykle piękny i sprzyja niedzielnym spacerom. W pałacu mieści się obecnie rektorat Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

- Ratusz – znajduje się przy ul. Rynek Kościuszki 10. Jest to budowla późnobarokowa, zbudowana w latach 1745-1761 z wieżą zegarową z fundacji Jana Klemensa Branickiego. Ratusz jest obecnie siedzibą główną Muzeum Podlaskiego.

Inne, ciekawe miejsca i obiekty to:

· Kościół  św. Wojciecha przy ul. Warszawskiej,

· XIX i XX – wieczne kamienice w centrum miasta przy ul. Kilińskiego, Sienkiewicza, Lipowa, Waszyngtona, Waryńskiego, Nowy Świat, Świętojańska, Dąbrowskiego,

· Synagoga Piaskower w Białymstoku przy ulicy Pięknej 3,

· Cmentarze żydowskie przy ul. Wschodniej, Żabiej, Bema i Kalinowskiego,

· Pałacyk Cytronów – ul. Warszawska 37, obecnie Muzeum Historyczne. Piękny przykład architektury secesyjnej, posiada bogate zbiory archiwaliów i ikonografii, ilustrujących przeszłość Białegostoku i Podlasia, a także szereg zabytków kultury mieszczańskiej. Można tam również zwiedzić Gabinet Numizmatyczny z kolekcją 16 000 monet, medali i papierów wartościowych. Muzeum jest  także znaczącym punktem na Szlaku Tatarskim, ponieważ gromadzi w swoich zbiorach kolekcję pamiątek po osadnictwie tatarskim na Podlasiu.

· Muzeum Wojska – przy ul. Kilińskiego 7,

· Pałac Tryllingów - ul. Warszawska 7,

· Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego,

· Cerkiew św. Ducha – ul. Antoniuk Fabryczny.

Odpoczynek kulturalny…

Jeśli ktoś podczas zwiedzania miast preferuje odpoczynek kulturalny, Białystok na pewno go nie zawiedzie. Opera i Filharmonia Podlaska, teatr dramatyczny, teatr lalek, 2 Centra Filmowe Helios oraz galerie.

Translate: